ગેલેલિયોનો એકી સંખ્યાનો નિયમ: "સ્થિર સ્થિતિમાંથી મુક્ત પતન કરતા પદાર્થ દ્વારા સમાન સમયગાળામાં કાપેલ અંતર, એકથી શરૂ થતી એકી સંખ્યાઓના ગુણોત્તરમાં હોય છે [એટલે કે, $1: 3: 5: 7 \ldots$]". સાબિત કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે મુક્ત પતન કરતા પદાર્થની ગતિના સમયગાળાને આપણે ઘણા સમાન અંતરાલો $\tau$ માં વિભાજિત કરીએ અને ક્રમિક સમયગાળા દરમિયાન કાપેલ અંતર શોધીએ। પ્રારંભિક વેગ શૂન્ય હોવાથી, સમય $t$ પર સ્થાન $y$ નીચે મુજબ મળે છે:
$y = -\frac{1}{2} g t^2$
આ સમીકરણનો ઉપયોગ કરીને, આપણે $t = 0, \tau, 2\tau, 3\tau, \dots$ સમયગાળા પછી પદાર્થનું સ્થાન ગણીએ છીએ। જો આપણે $y_0 = -\frac{1}{2} g \tau^2$ ને પ્રથમ અંતરાલ $\tau$ પછીનું સ્થાન ગણીએ, તો $n\tau$ સમયે સ્થાન $n^2 y_0$ થશે। $n$ માં અંતરાલમાં કાપેલું અંતર એ $n\tau$ અને $(n-1)\tau$ સમયના સ્થાન વચ્ચેનો તફાવત છે:
$n$ માં અંતરાલમાં અંતર $= |n^2 y_0 - (n-1)^2 y_0| = |(n^2 - (n^2 - 2n + 1)) y_0| = (2n - 1) |y_0|$.
$n = 1, 2, 3, 4, \dots$ માટે, અંતર $1|y_0|, 3|y_0|, 5|y_0|, 7|y_0|, \dots$ મળે છે। આમ, અંતરનો ગુણોત્તર $1: 3: 5: 7: \dots$ છે, જે એકી સંખ્યાઓ છે। આ નિયમ ગેલેલિયો ગેલીલી ($1564$-$1642$) દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો હતો, જેઓ મુક્ત પતનનો જથ્થાત્મક અભ્યાસ કરનાર પ્રથમ વ્યક્તિ હતા।

Explore More

Similar Questions

જમીન પરથી શિરોલંબ ફેંકવામાં આવેલા પદાર્થનો પ્રારંભિક અને અંતિમ વેગ અનુક્રમે $20 \,ms^{-1}$ અને $18 \,ms^{-1}$ છે. પદાર્થ દ્વારા પ્રાપ્ત કરવામાં આવતી મહત્તમ ઊંચાઈ કેટલી હશે ($\,m$ માં)? (ગુરુત્વપ્રવેગ $= 10 \,ms^{-2}$)

મુક્ત પતન કરતા પદાર્થ માટે $x$-અક્ષ પર સમય અને $y$-અક્ષ પર ઝડપ લઈને દોરેલા આલેખનો પ્રકાર કેવો હશે? (પ્રારંભિક ઝડપ શૂન્ય ધારો.)

એક પથ્થરને ઊંચી ઇમારતની ટોચ પરથી નીચે પાડવામાં આવે છે અને $2 \,s$ પછી બીજો પથ્થર તે જ બિંદુથી $5 \,m/s$ ના વેગ સાથે શિરોલંબ નીચેની તરફ ફેંકવામાં આવે છે। ઇમારતની ટોચથી જે અંતરે બીજો પથ્થર પહેલા પથ્થરને પકડી લેશે તે અંતર . . . . . . છે $\left(g=10 \,m/s^2\right)$ ($\,m$ માં)

એક માણસ $100\, m$ ઊંચી ઇમારતની ટોચ પર ઉભો છે. તે બે દડાને શિરોલંબ દિશામાં ફેંકે છે,એક $t = 0$ સમયે અને બીજો અમુક સમયના અંતરાલ $\Delta t$ ($2\, s$ થી ઓછો) પછી. બીજા દડાનો વેગ પહેલા દડાના વેગ કરતા અડધો છે. $t = 2\, s$ સમયે બંને દડા વચ્ચેનું શિરોલંબ અંતર $15\, m$ છે. આ અંતર અચળ રહે છે. દડા જે વેગથી ફેંકવામાં આવ્યા હતા તે વેગ અને તેમના ફેંકવા વચ્ચેનો ચોક્કસ સમયનો તફાવત શોધો.

Difficult
View Solution

એક પદાર્થ પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાં સ્થિર સ્થિતિમાંથી મુક્ત પતન કરે છે. તેની ગતિની પાંચમી સેકન્ડમાં કપાયેલું અંતર ......... $m$ છે $(g = 10\,m/s^2)$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo